میدان توپخانه از وسیع ترین میدانهای تهران قدیم محسوب می شد این میدان در زمان ناصرالدین شاه احداث شد و حصاری از دو طبقه ساختمان طاق ضربی به دورش کشیده شد و توپچی ها و توپهای آنان در آن، جا داده شدند.

در چهار گوشه این میدان در طول زمان ساختمانهای مختلفی بنا گردید که در جای خود از مهم ترین تاسیسات مملکتی محسوب می شد.

ابتدا بنای یکنواخت منظمش خراب شده سمت غربش ساختمان نظمیه و در طرف شرقش بنای بانک شاهنشاهی برپا گردید و سپس شمالش اداره بلدیه ساخته شد و پس از آن در جنوبش اداره بی سیم بنا شد و مجددا نظمیه تغییر شکل گرفته ظاهرش تجدید بنا گردید و در ضلع جنوب غربی اش اداره عبور و مرور (راهنمایی و رانندگی) ساخته شده، بانک شاهنشاهی اش تغییر شکل داده شد بنای اولی بنیان کن و جایش ساختمان جدید بانک بازرگانی تاسیس گردید. ساختمان بی سیم نیز تغییر شکل داده و به جایش ساختمان پست و تلگراف و تلفن تاسیس شد. ساختمان بلدیه نیز که به شهرداری تغییر نام داده بود کلا تخریب گردید و فعلا به جایش ترمینال اتوبوس رانی شرکت واحد مستقر است و بناهای موجود شمالی آن هنوز به علت بنای سابق الذکر شهرداری به پشت شهرداری موسوم است. همچنین وسط این مبدان بارهای شکل عوض کرده زمینش پائین و بالا شده، درختانش تبدیل به چمن و حوضش از یک آبگیر تغییر یافته بیش از یک متر و نیم از حوض اول بالاتر آمده است.

خیابانهای متعددی به این مبدان وصل می شد که هر خیابان با دروازه أی به میدان منتهی می گردید. خیابان چراغ برق (امیرکبیر)، خیابان لاله زار، خیابان علاءالدوله (فردوسی)، خیابان باغشاه (سپه)، خبابان باب همایون و خیابان ناصری (ناصرخسرو) از جمله آن خیابانها هستند.

وقایع میدان
با این سابقه طولانی این میدان شاهد حوادث و وقایع مهمی بود که به مهمترین آن اشاره می کنیم: اعدام شیخ فضل الله نوری در دوره مشروطه و اعدام اشخاصی چون نایب حسین کاشی و پسرش ماشاءالله خان و اصغر قاتل و محمود قاتل در دوره پهلوی. مراسم دیگری نیز چون شتر قربانی در عهد قاجار و آتش بازی نیز برگزار شد.